Trọng tâm giáo lý được truyền giảng cho cư sĩ Cấp Cô Độc bao gồm hệ thống thực hành buông xả hoàn toàn đối với sáu nội xứ, sáu ngoại xứ và sáu thức.

Luật tạng Phật giáo quy định, người tu bình thường hoặc có chút thần thông rồi tự huyễn đã chứng Thánh, tuyên bố mình đã đắc đạo thì mắc tội đại vọng ngữ. Hoặc người ấy dù không tuyên bố nhưng được thế gian tung hô là Phật, là A-la-hán nếu không cải chính, lại thầm tự mãn cũng mắc trọng tội.

Giữa cuộc sống đầy biến động và vô thường, con người dễ bị che mờ bởi những ảo tưởng và sai lệch trong nhận thức. Vô minh không chỉ là bóng tối che phủ tâm trí, mà còn là gốc rễ dẫn đến khổ đau.

Bố-tát là mạng mạch của Tăng đoàn, nên không có chúng Tỷ-kheo nào được gọi là Tăng mà không thực hành Bố-tát, ngoại trừ những kẻ lạm dụng Tăng để phá hoại Chánh pháp. Chỉ có ngoại đạo, kẻ tà kiến mới làm như vậy. Vì tính chất của Bố-tát là như vậy nên không thể không có Bố-tát trong sự sinh hoạt của Tăng.

 Tất cả mọi thứ trên đời đều là những quy ước mà chúng ta tự đặt ra. Một khi đã đặt ra, chúng ta lại tin vào chính những điều mình quy ước, nên chẳng ai chịu buông bỏ.

Tàm quý có diệu dụng không thể nghĩ bàn như thế nên Thế Tôn mới gọi đó là hai pháp “che chở cho thế giới”. Nếu không có tàm quý thì thế gian này sẽ trở nên loạn lạc, thậm chí sẽ hỗn loạn, phi nhân tính như của thế giới súc sinh.

Kinh Phật chỉ nói lên sự thật để mọi người cùng suy xét mà sống sao cho được hạnh phúc an lạc, lợi mình, lợi người. Những nội dung đó không chỉ trích hay phê phán ai mà chỉ đề cập những sự kiện hay những hiện tượng tâm lý khá thường tình diễn ra trong cuộc sống đời thường mà ai cũng có thể kinh nghiệm được.

Trong cuộc sống, khái niệm “cái thiện” luôn được nhắc đến như một giá trị cốt lõi của đạo đức con người. Nhưng hiểu đúng về cái thiện không phải lúc nào cũng dễ dàng, và thực hành nó một cách đúng đắn càng đòi hỏi sự suy ngẫm sâu sắc.

Tâm không trở nên thuần thục sau một lần ngồi thiền, cũng như lối mòn giữa rừng không thể hình thành chỉ bởi một dấu chân. Ngài Ajahn Chah cho rằng tu tập là kiên nhẫn thực hành, hết lần này đến lần khác, cho đến khi những gai góc trong lòng dần được dọn sạch.

Cũng giống như những thanh thiếu niên thường muốn làm khác với cha mẹ để khẳng định bản thân, nhiều người mới theo Phật giáo ở các nước ngoài châu Á cũng đang trải qua một giai đoạn tương tự: họ muốn vượt ra khỏi những khuôn khổ của Phật giáo truyền thống.

Đứng trên lập trường của người tu thiền, bàn về nguyên tắc để gia đình được no ấm đầy đủ, sự nghiệp thành công, chúng ta có thể dùng hai câu sau để diễn tả: “Dốc hết tâm lực để quan tâm gia đình/ Dùng cả sinh mạng để chăm lo sự nghiệp”.

Hãy bắt đầu khi những thứ ấy vẫn còn ở rất xa. Hãy làm bổn phận của mình khi chúng vẫn còn ở xa. Chúng giống như con rắn độc.

Trong Đạo Phật, ngày Vu lan là ngày nói lên tinh thần phục thiện, hối cải của Tăng Ni, vừa gợi lại lòng hiếu thảo của người con Phật, vừa là ngày tha thứ mọi lỗi lầm của chúng sinh.

Hiếu đạo là di sản của nhân loại, giúp cho thế giới loài người vận hành mãi mãi là thế giới loài người. Hiếu đạo làm nên con người, khẳng định giá trị căn bản của nhân tính. Không có hiếu đạo thì không có con người, cũng không có thế giới loài người.

Trong lịch sử văn hóa Việt Nam, hiếu không chỉ là một đức tính căn bản mà còn là nền tảng để xây dựng nhân cách, gia đình và xã hội. Vào thế kỷ II, khi Phật giáo du nhập vào Giao Châu, Mâu Tử đã soạn Lý hoặc luận để giải trừ nghi hoặc với giới Nho sĩ và Đạo gia về Phật giáo.

Muốn có tình thương rộng lớn thì phải có khả năng quán chiếu và nhận thức về lý tưởng giải thoát khổ đau; không thể xa rời thực tế gian khổ ở đời mà tìm sự giác ngộ. Như con cá thiếu nước thì sẽ không sống được, nếu chạy trốn thực tại thì hạt giống bồ đề giác ngộ không thể phát triển được.