Gia đình và sự nghiệp

Nếu như có thể hết lòng quan tâm tới từng thành viên trong gia đình, chẳng luận giàu nghèo sang hèn, chắc chắn sẽ khiến cho toàn thể gia đình từ trẻ đến già đều mạnh khỏe, an vui. Nếu có thể hết mình dấn thân vào công việc, chẳng kể chức vị cao thấp lớn nhỏ, thì nhất định sẽ giúp cho chính mình và mọi người cùng hưởng được kinh nghiệm dẫn tới thành công.

Sự sung túc về đời sống vật chất, chưa hẳn có được một gia đình hạnh phúc trọn vẹn; những thứ tạm có hào nhoáng bên ngoài, cũng chưa được xem là sự nghiệp thành công. Chỉ có khiến cho một gia đình từ lớn đến nhỏ, có thể cảm nhận được sự tôn trọng, hơi ấm của sự quan tâm, thì gia đình mới được mỹ mãn. Chỉ có dồn hết thân tâm vào việc dấn thân cho sự nghiệp, mới có thể có cái chuyện là: “360 nghề, nghề nào cũng có trạng nguyên”.

Cha mẹ, con cái trong gia đình phải cung kính và tương trợ nhau

Người thời nay, do đề cao tính cá nhân quá mức nên hình thành khoảng cách giữa cha mẹ và con cái, sự rạn nứt giữa vợ và chồng, thậm chí là sự xa cách giữa các anh chị em. Một gia đình từ lớn đến nhỏ, mặc dù sống chung một nhà, nhưng mỗi người lại ôm nỗi niềm riêng, không chỉ một mực yêu cầu đối phương phải nghe theo mình, thậm chí người này, người kia tranh quyền đoạt lợi. Rốt cuộc, cha mẹ không hiểu rõ tâm sự của con cái, con cái không thông cảm cho nỗi khổ tâm của cha mẹ, vợ chồng hai bên không tin tưởng lẫn nhau, cũng không nhường nhịn nhau; dường như, mỗi người đối với gia đình đã mất đi sự tin tưởng và cảm giác an toàn.

Kết quả, cha mẹ đến tuổi già bị đưa vào viện dưỡng lão, con cái ở độ tuổi thiếu niên thì tính cánh nổi loạn, con cái ở độ tuổi thanh niên thì rời gia đình tìm kiếm sự độc lập, ngay cả việc hôn nhân gia đình cũng biểu hiện sự mong manh vô thường. Câu “Gia đình mỹ mãn” mà mọi người ca tụng, dường như chỉ còn là một khẩu hiệu, một loại vọng tưởng. Kỳ thật, giữa mọi người trong gia đình, nếu như có thể tôn trọng lẫn nhau, thông cảm, học tập lẫn nhau, trung thành, yêu thương nhau, vậy thì việc xây dựng một gia đình mỹ mãn chẳng phải là việc khó khăn.

Sự nghiệp kinh doanh, nỗ lực vững vàng

Thêm nữa, quan niệm giá trị của xã hội trở nên điên đảo hỗn loạn, đa số người chỉ biết lấy tài sản, danh vọng, địa vị, quyền thế, để làm thước đo giá trị thành công trong sự nghiệp; nhưng không biết rằng, điều này phụ thuộc chủ yếu vào phước báu sẵn có, cùng với sự nỗ lực và tài năng về sau mới đưa đến thành công. Nếu như không có phước báu của ngày trước, chỉ riêng dựa vào sự nỗ lực của ngày sau, thì chưa chắc ở trên danh lợi, quyền thế và địa vị mà đạt được sự thành công vừa lòng toại ý, cảm thấy thỏa mãn. 

Có thể nhiều người chẳng hiểu rõ đạo lý này. Do đó, vì để tìm cầu lợi ích cho riêng mình, mà bỏ qua quyền lợi của người khác và lợi ích chung của cộng đồng. Mưu toan từ những kẽ hở của xã hội, từ trong lỗ hổng của pháp luật, thực hiện hành vi lừa gạt, chiếm đoạt, lấy việc chung làm việc riêng. Trong vô hình, đã làm tổn thương rất nhiều chúng sanh vô tội; đồng thời, làm rối loạn phong tục xã hội. Một thời gian, trông có vẻ là thăng tiến nhanh chóng, nhưng cuối cùng vẫn sẽ bị sự trừng trị của pháp luật, cùng với sự chỉ trích của dư luận xã hội. Cho dù tạm thời tránh được, nhưng cũng sẽ không thể thoát khỏi nhân quả nghiệp báo trong tương lai.

Vì vậy, lý tưởng tìm cầu sự nghiệp thành công, tất nhiên không có sai, nhưng những hành động mù quáng không đúng với quan điểm nhân quả, thì sẽ trở thành kẻ điên cuồng xấu ác hại mình hại người, trở thành tội phạm của xã hội. Do thời đại ngày nay, con người phần đông chỉ ham cái lợi trước mắt, khi ý thức tự ngã của cá nhân bị đè nén, thường dễ nảy sinh những suy nghĩ khác thường. Nguyên do hiện nay, tỷ lệ nhân sự của mỗi ngành nghề ngày càng cao, thậm chí rất nhiều người đã chuyển hết nghề này qua nghề khác, nhảy từ việc này qua việc kia. Dưới tình trạng công tác không ổn định như vậy, thân tâm không cách nào được an định; kéo theo đó là gia đình không được hạnh phúc.

Đương nhiên, nếu là sự chuyển đổi mang tính giai đoạn, việc đổi nghề nghiệp có tính kế hoạch hoặc sự thăng tiến mang tính điều chỉnh, đó đều là quá trình của sự trưởng thành, cũng là trình tự phải trải qua của con đường đi đến thành công. Thế nhưng, nếu lúc nào cũng bất mãn với hoàn cảnh công việc hiện tại, không muốn dồn hết tâm lực vào công việc đang làm, thì chẳng thể có được kết quả thành công từ bất kỳ công việc hay ngành nghề nào.

Người bận rộn vẫn tranh thủ được thời gian

Người hiện nay gần như không có ai là không bận rộn. Vì để kiếm thêm lợi nhuận cho nhu cầu đời sống, lắm lúc không chỉ có một công việc, có khi còn phải đảm nhiệm nhiều chức vụ. Có thể, ban ngày đã bị công việc hoặc sự nghiệp của bản thân làm cho mệt mỏi đến độ thở không ra hơi; tối đến có thể lại còn phải ra ngoài để giao tiếp thù tạc. Vì vậy, có một số người vì bận rộn với sự nghiệp mà lơ là việc quan tâm đối với gia đình. Mỗi ngày đi sớm về khuya, thường trong một tuần hiếm được một hai lần gặp mặt, cùng con cái trò chuyện; thậm chí giữa vợ chồng cũng khó có đủ thời gian để san sẻ, thấu hiểu nhau. Trong đời sống bộn bề và căng thẳng như thế, làm thế nào để chăm sóc chú đáo cho gia đình và con cái? Đây thật là một vấn đề lớn.

Nếu không thể bầu bạn cùng con cái như một người bạn học trưởng thành, làm người tri âm, tri kỷ trong lòng con cái, thì không thể có được sự tin tưởng của chúng và khiến chúng cảm nhận được sự an toàn.

Tuy vậy, từ kinh nghiệm cá nhân tôi, cũng như những gì tôi đã nghe đã thấy được, vẫn có thể chứng minh rằng: “Người bận rộn vẫn tranh thủ được thời gian”. Bởi vì, chỉ cần có lòng, người bận rộn sẽ tận dụng hết thời gian, phân chia thời gian để chiếu cố đến gia đình và sự nghiệp, cả hai đều được lợi ích.

Tương tự như vậy, người làm cha mẹ nếu không biết được ước muốn, tính cách, sở thích, năng lực và tiềm năng của con cái, cũng không có biện pháp chỉ dẫn chúng, giúp chúng quyết định tương lai; nếu không thể bầu bạn cùng con cái như một người bạn học trưởng thành, làm người tri âm, tri kỷ trong lòng con cái, thì không thể có được sự tin tưởng của chúng và khiến chúng cảm nhận được sự an toàn.

Toàn tâm toàn lực chăm lo gia đình và sự nghiệp

Đối với gia đình và sự nghiệp, chỉ cần hết mình cống hiến thì nhất định được lợi ích cho cả hai.

Khi tôi đang hướng dẫn tu thiền, tôi thường nhắc nhở mọi người: “Sống trong hiện tại thì Đức Phật ở ngay trong hiện tại”. Có nghĩa là, cố gắng đúng lúc, an tâm đúng thời với quan điểm: “Mỗi bước đi là một dấu chân, mỗi dấu chân là một vết hằn”, tự nhắc nhở bản thân rằng đời người ngắn ngủi, nên phải bước từng bước vững vàng thì cuộc đời mới có giá trị. Nếu trong sinh hoạt thực tại, bất cứ khi nào, bất cứ nơi đâu đều luôn dốc hết tâm sức để thích nghi và cảm nhận. Khi sự việc xong rồi, không bận tâm thành bại, được mất, đó chính là ý nghĩa đích thực của việc đối diện, tiếp nhận, xử lý và buông bỏ công việc.

Tóm lại mà nói, chỉ cần mỗi một thành viên trong gia đình đều dành trọn sự quan tâm chân thành, thấu hiểu tâm trạng của nhau, thì không nhất định phải bỏ ra quá nhiều thì giờ mới có thể khiến gia đình được hạnh phúc trọn vẹn. Đối với sự nghiệp, chỉ cần trong lúc làm việc phải làm hết mình, khi suy nghĩ phải toàn tâm suy xét, khi xử lý vấn đề phải đem cả tính mạng đặt vào đó, thì mới có thể gặt hái được những thành quả rực rỡ. Cho dù, trên mặt vật chất không có thu hoạch, nhưng đối với sự an định của thân tâm, sự trưởng thành trong kinh nghiệm và sự cống hiến cho xã hội, đó đều là những thành tựu đáng được công nhận.

Pháp sư Thánh Nghiêm

(Thiền sinh Trường Thiền Trúc Lâm dịch từ Gia đình mỹ mãn – Sự nghiệp thành công, Pháp cổ toàn tập)