Có được những thành quả trên một mặt bởi sự nỗ lực của đội ngũ tăng sĩ, sự chuộng Phật đạo của tín đồ - người dân, nhưng có một điểm không thể không kể đến đó là vai trò của vương triều Trần.
Qua đối chiếu giữa sáu tầng kiểm chứng Đạo lý của Quân tử trong Trung Dung và giáo lý Lý Duyên Khởi của Thánh Đệ tử trong kinh điển Phật giáo sơ kỳ, ta thấy rõ cả hai hệ tư tưởng đều truy cầu một chân lý phổ quát, vĩnh hằng và bất biến.
Trong hệ thống Thắng pháp (Abhidhamma) của Phật giáo Nam truyền, Thắng pháp tập yếu luận (Abhidhammattha-saṅgaha) của ngài Anuruddha được xem là một kiệt tác kết tinh toàn bộ tinh hoa phân tích tâm pháp của Phật học.
Ở đây, nhìn bề ngoài ta thấy Thiền Tông đi ngược lại Phật giáo nguyên thủy, song đi sâu vào bản chất thì thấy không có gì mâu thuẫn, mà thống nhất với nhau. Đó là điểm riêng trong triết học Phật giáo Việt Nam thời Trần.
Thông thường, thời gian được quan niệm như một chiều dài vô tận, kéo dài từ quá khứ đến vị lai. Với cách hiểu này, thời gian lâu xa tính bằng số lượng hạt bụi hay còn gọi là vi trần kiếp như trên quả là không thể đo lường được…
Nhận thức luận là một bộ phận và đồng thời cũng là một trong ba chủ đề lớn của triết học. Và trong triết học, về bản chất, nhận thức luận là một hệ thống lý luận về mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể trong quá trình nhận thức.
Trong kho tàng thành ngữ và tư tưởng phương Đông, câu nói “Hồi đầu thị ngạn” (回頭是岸) - “Quay đầu là bờ” - đã trở thành một lời nhắc nhở đầy nhân văn và triết lý.
Đức Phật Gotama, người sáng lập Phật giáo, nhận thấy rằng nhiều hệ thống triết học thịnh hành vào thời của Ngài thì mâu thuẫn nhau và rằng các triết gia thường tranh cãi về những vấn đề triết học khác nhau.