Lời dạy của đức Phật nhắc nhở rằng một số câu hỏi có thể tạm thời để ngỏ, để chúng ta tập trung vào những giáo pháp thực tiễn đang hướng dẫn mình đến bình an và giác ngộ.

Giá trị của chính niệm không chỉ nằm ở việc giúp ta an trú trong hiện tại, mà còn ở khả năng đưa ta từ nhận biết đến tỉnh giác, từ tỉnh giác đến trí tuệ và từ trí tuệ đến chuyển hóa khổ đau.

Này chư Hiền, thế nào là Chính Niệm? Này chư Hiền, ở đây, Tỳ kheo sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chính niệm, để chế ngự tham ưu ở đời; sống quán thọ trên các thọ, nhiệt tâm, tỉnh giác, chính niệm...

Khi Pāyāsi buông bỏ tà kiến để tiếp nhận chính kiến, Kinh Tệ-túc gợi mở hướng chuyển hóa tâm thức dựa trên việc buông bỏ ảo tưởng về tự ngã và sống trọn vẹn với thực tại duyên sinh.

Này các Tỳ kheo, không cần gì nửa tháng, một vị nào tu tập Bốn Niệm xứ này trong bảy ngày, vị ấy có thể chứng một trong hai quả sau đây: Một là chứng Chính trí ngay trong hiện tại, hai là nếu còn hữu dư y, thì chứng quả Bất lai.

Những Tỳ kheo nào, này các Tỳ kheo, nêu rõ Như Lai có chế đặt, tuyên bố là Như Lai có chế đặt, các Tỳ kheo ấy, này các Tỳ kheo, sở hành như vậy, đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi ích cho đa số... 

Cái được Ta biết rõ, Ta đã tuyên bố cho các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ được biết. Này các Tỳ-kheo, tức là Phạm hạnh này, phồn vinh, thịnh vượng, quảng đại, chúng đa, nhiều người và được chư Thiên, loài Người khéo léo trình bày.

Kinh Đế-thích sở vấn cho thấy hận thù, tranh chấp và bất an không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, mà khởi lên từ một chuỗi duyên khởi của tâm, bắt đầu từ vọng tưởng, tầm, dục, ưa-ghét, rồi dẫn đến tật đố và xan tham.

Trong kho tàng kinh điển Phật giáo Nguyên thủy, kinh Trung bộ (Majjhima Nikāya) giữ một vị trí đặc biệt quan trọng.

Con người hiện đại không thiếu tiện nghi nhưng lại đối mặt với một loạt khó khăn phức tạp, nhiều cái “vô hình” hơn là thiếu ăn thiếu mặc.

Dưới góc nhìn vô ngã, tám pháp không chỉ là tiêu chuẩn đạo đức mà còn là lộ trình thực hành giúp chuyển hóa ngã chấp để tháo gỡ sự chấp thủ một cái tôi và thiết lập trí tuệ thấy biết chân lý.

Qua việc khảo sát ba bản dịch chính của hệ kinh Đại Bát Niết bàn, bài viết cho thấy khái niệm “nhất xiển đề” trong kinh văn chủ yếu được định nghĩa qua đặc điểm “bất tín”, đoạn thiện căn và không phát Bồ đề tâm.

Thông qua việc phân rã ảo tưởng về một cái tôi cố định, Kinh Niệm Xứ đã thiết lập một nền tảng nhận thức luận mang tính cách mạng rằng con người chỉ có thể thực sự tự do khi thấu hiểu được cơ chế vận hành của chính mình.

Một trong những phương cách xác định đâu là lời dạy của chính Đức Phật, đó là cần phải đem đoạn kinh đó so sánh với Kinh, tham chiếu với Luật. Nếu như chúng phù hợp với Kinh và đúng theo Luật thì nên theo đó mà phụng hành.

Từ toàn bộ dữ liệu  kinh điển, luận thư và nghiên cứu hiện đại, có thể khẳng định rằng giác ngộ trong Phật giáo sơ kỳ không chỉ là kinh nghiệm tôn giáo mà còn là mô hình nhận thức đặc thù, trong đó tri thức mang tính tự xác chứng.

Trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ là cao cả, quý giá hơn bao giờ hết, cho dù phải hy sinh thân mạng này đi chăng nữa cũng không báo đáp hết công ơn cha mẹ, và không chỉ đối với thế gian mà đối với người xuất gia cũng vậy.