Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN khai mạc hội thảo khoa học, tổng kết Phật sự nhiệm kỳ IX

Hội thảo với chủ đề: “Phật giáo Việt Nam tham gia hoạt động đối ngoại nhân dân: Thành tựu và tầm nhìn”, là sự kiện có ý nghĩa thiết thực chào mừng Kỷ niệm 45 năm ngày thành lập GHPGVN (7-11-1981 – 7-11-2026).

Chư tôn giáo phẩm chứng minh; Chủ tọa đoàn hội thảo

Quang lâm chứng minh hội thảo có Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự; chư tôn đức Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự: Hòa thượng Thích Gia Quang, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Hòa thượng Đào Như, Hòa thượng Thích Thanh Điện, Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Hòa thượng Thích Quảng Hà.

Chủ trì hội thảo có Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Phật giáo Quốc tế Trung ương; Thượng tọa Thích Thanh Phong, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Kinh tế - Tài chính Trung ương; cùng chư tôn đức Ban Thường trực Hội đồng Trị sự; PGS.TS Nguyễn Kim Sơn, GS.TSKH Vũ Minh Giang, PGS.TS Nguyễn Trọng Điệp và PGS.TS Dương Thị Thu Hà. 

Tham dự chương trình còn có đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo chính quyền địa phương, các học giả, nhà nghiên cứu và đông đảo Tăng Ni, Phật tử.

Thượng tọa Thích Đức Thiện phát biểu khai mạc hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thượng tọa Thích Đức Thiện nhấn mạnh: Trải qua hơn hai nghìn năm đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo Việt Nam luôn nêu cao tinh thần "hộ quốc an dân", hòa hợp và nhập thế. Trong thời đại toàn cầu hóa, đối ngoại Phật giáo không chỉ dừng lại ở giao lưu tôn giáo thuần túy mà đã trở thành nhịp cầu kết nối văn hóa, bồi đắp lòng tin và tình hữu nghị giữa các quốc gia, đưa hình ảnh đất nước và cốt cách con người Việt Nam đến với bạn bè năm châu. 

Thượng tọa nêu rõ dấu ấn của nhiệm kỳ IX với thành công của 4 kỳ Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (gần nhất là năm 2025 tại TP.HCM) cùng mạng lưới Hội Phật tử tại 22 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bên cạnh các thành quả, Thượng tọa cũng thẳng thắn chỉ ra những yêu cầu mới về chuẩn hóa nhân lực, nghiên cứu học thuật và tính chuyên nghiệp trong công tác đối ngoại nhằm đáp ứng giữa bối cảnh thế giới đầy biến động.

Hòa thượng Thích Quảng Hà phát biểu chào mừng

Thay mặt Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Ninh Bình, Hòa thượng Thích Quảng Hà phát biểu chào mừng chư tôn giáo phẩm, các nhà khoa học cùng toàn thể đại biểu về tham dự hội thảo, bày tỏ niềm vinh dự khi Ninh Bình và chùa Bái Đính tiếp tục là nơi diễn ra sự kiện Phật sự - học thuật mang tầm vóc quốc tế và thời đại.

Tiếp đó, hội nghị đã theo dõi phóng sự tài liệu tổng kết những dấu ấn Phật sự nổi bật của Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương trong nhiệm kỳ IX. Phóng sự khắc họa rõ nét các hoạt động ngoại giao đa phương tại WFB, IBC, ICDV; sự thắt chặt mối quan hệ hữu nghị song phương với các nước láng giềng và quốc tế; sự kiện lịch sử cung thỉnh Xá-lợi Đức Phật từ Ấn Độ về Việt Nam năm 2025 thu hút hơn 16 triệu lượt đồng bào chiêm bái; cùng sự phát triển lớn mạnh của các cộng đồng Phật tử Việt Nam tại hải ngoại.

Trung ương Giáo hội trao Bằng tuyên dương công đức

Nhằm ghi nhận những cống hiến xuất sắc trong công tác đối ngoại nhân dân và hoằng pháp quốc tế suốt nhiệm kỳ qua, Trung ương GHPGVN trao Bằng tuyên dương công đức đến tập thể Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương và các cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp tích cực cho sự nghiệp phát triển chung của Giáo hội.

Ban đạo từ và định hướng hội thảo, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn tán thán các thành tựu của Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương, đồng thời nhấn mạnh bước vào kỷ nguyên mới, đối ngoại Phật giáo cần chuyển biến mạnh mẽ từ “quảng bá hình ảnh sang kiến tạo giá trị”, từ “mở rộng quan hệ sang xây dựng ảnh hưởng” và từ “tham gia diễn đàn sang chủ động đóng góp vào chương trình nghị sự toàn cầu”.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn ban đạo từ

Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch đã định hướng 6 chiến lược phát triển căn bản đến năm 2035, tầm nhìn 2045: Đẩy mạnh chuyên nghiệp hóa đội ngũ; Nâng cao vai trò chủ động tại các tổ chức Phật giáo quốc tế; Quốc tế hóa di sản và tri thức Phật giáo Việt Nam; Phát triển ngoại giao hòa bình và cứu trợ nhân đạo; Phát huy mạng lưới Phật tử Việt Nam ở hải ngoại; Xây dựng nền ngoại giao Phật giáo số trên nền tảng công nghệ hiện đại.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Nguyễn Trọng Điệp, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Trần Nhân Tông (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định: Phật giáo Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc với các giá trị cốt lõi về tinh thần nhập thế, hòa hợp và từ bi. Khi tham gia giao lưu quốc tế, đây chính là nguồn lực quan trọng góp phần thúc đẩy đối ngoại nhân dân và làm phong phú thêm hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

PGS.TS Nguyễn Trọng Điệp phát biểu đề dẫn

Nhằm nâng cao hiệu quả đối ngoại Phật giáo trong giai đoạn mới, PGS.TS Nguyễn Trọng Điệp đã gợi mở 3 định hướng lớn để hội thảo tập trung thảo luận: Làm rõ cơ chế giữ vững bản sắc truyền thống khi chủ động hội nhập; Đo lường thành tựu bằng chiều sâu, tính thực chất của các mối quan hệ thay vì số lượng sự kiện; Xác định tầm nhìn chiến lược gắn liền với đào tạo nhân lực, ngoại ngữ cùng công tác truyền thông số.

Được biết, hội thảo đã tiếp nhận 252 bài tham luận từ chư tôn giáo phẩm, các nhà khoa học, chuyên gia,... trong đó 189 bài đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn sẽ được chọn lọc, thẩm định để biên tập xuất bản kỷ yếu.

Quang cảnh hội thảo

Tại hội thảo, chư tôn giáo phẩm cùng các nhà khoa học đã trình bày các báo cáo tham luận chuyên đề, mang lại nhiều cứ liệu lịch sử và hàm ý ngoại giao sâu sắc.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu: “Đối ngoại nhân dân của GHPGVN 45 năm (1981 - 2026): Từ truyền thống ‘Hộ quốc an dân’ đến tầm nhìn ngoại giao Phật giáo trong kỷ nguyên mới”. 

Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm: “Phật giáo Việt Nam trong đối ngoại nhân dân: Từ hoằng pháp đến kết nối văn hóa và cội nguồn dân tộc”. 

Thượng tọa Thích Minh Quang: “Chùa Bái Đính và chùa Tam Chúc trong hoạt động đối ngoại nhân dân của GHPGVN”. 

GS.TS Nguyễn Hùng Hậu (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh): “Thuật bang giao của Phật hoàng Trần Nhân Tông và hàm ý cho đối ngoại Phật giáo Việt Nam hiện nay”. 

TS. Phạm Thị Thanh Hường (Trưởng ban Văn hóa, Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam): “Phật giáo Việt Nam trong đối ngoại văn hóa qua cầu nối di sản thế giới UNESCO: Thành tựu và tầm nhìn”. 

PGS. Lê Văn Canh (Viện Trần Nhân Tông, Đại học Quốc gia Hà Nội): “Phật giáo tham gia đối ngoại nhân dân trong kỷ nguyên mới: Giữ vững tay chèo trên con thuyền ‘Tùy duyên nhi bất biến’”.

Ngoài những tham luận của các đại biểu tiêu biểu, hội thảo cũng nghe tham luận của đại diện Ủy ban Trung ương MTTQVN; Ủy ban người Việt Nam tại nước ngoài… 

PGS.TS Nguyễn Kim Sơn đúc kết hội thảo

Cuối cùng, PGS.TS Nguyễn Kim Sơn đã thay đoàn Chủ tọa đúc kết toàn diện hội thảo, đánh giá tổng hợp nhiều ý kiến gợi mở giải pháp phát huy giá trị di sản Phật giáo thành nguồn lực mềm ngoại giao.

Đăng Huy