Ấn Độ trưng bày di vật Đức Phật sau 127 năm lưu lạc

Bộ sưu tập gồm hơn 300 loại đá quý và đồ trang sức làm từ ngọc thạch anh tím, ngọc trai, san hô, thạch anh, ngọc hồng lựu và vàng, lần đầu tiên được Ấn Độ giới thiệu với công chúng ngày 3/1 tại một triển lãm ở New Delhi.

"Sự kiện lịch sử này đánh dấu sự tái hợp sau 127 năm của những viên đá quý xá lị Piprahwa từ Đức Thế Tôn", Bộ Văn hóa Ấn Độ tuyên bố.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, người khai mạc triển lãm, chia sẻ đây là một "ngày rất đặc biệt đối với những người đam mê lịch sử, văn hóa và lý tưởng" của Đức Phật.

Những viên đá quý này được cho là có niên đại từ năm 200 trước Công nguyên, được kỹ sư người Anh William Claxton Peppe khai quật năm 1898 tại Piprahwa, thuộc bang Uttar Pradesh. Số cổ vật này sau đó bị đưa khỏi Ấn Độ.

Nhà chức trách Ấn Độ cho biết dòng chữ khắc trên một trong những chiếc tráp được khai quật cùng kho báu đã xác nhận những thứ bên trong, trong đó có cả mảnh xương, là xá lị của Đức Phật.

Dù đã bàn giao phần lớn cổ vật cho chính quyền thuộc địa thời đó và một số cổ vật được lưu giữ tại Bảo tàng Ấn Độ ở Kolkata, ông Peppe đã giữ lại số trang sức. Hồi tháng 5/2025, chắt của ông là Chris Peppe đã rao bán bộ sưu tập này. Nhà đấu giá Sotheby's ở Hong Kong đã rao giá khởi điểm là 1,2 triệu USD.

Tuy nhiên, cuộc đấu giá bị hủy bỏ vì Bộ Văn hóa Ấn Độ phản đối với lý do vi phạm pháp luật, đồng thời nhấn mạnh số trang sức là "di sản tôn giáo và văn hóa không thể tách rời của Ấn Độ và cộng đồng Phật giáo toàn cầu".

Tập đoàn Godrej Industries Group của Ấn Độ sau đó đã mua lại bộ sưu tập đá quý với sự hỗ trợ của chính phủ hồi tháng 7/2025. Giá bán không được tiết lộ.

"Những viên đá quý Piprahwa không chỉ là hiện vật", phó chủ tịch công ty Pirojsha Godrej phát biểu vào thời điểm đó. "Chúng là biểu tượng vượt thời gian của hòa bình, lòng từ bi và di sản chung của nhân loại."

Ông Chris Peppe bày tỏ niềm vui khi thấy bộ sưu tập đá quý được trưng bày cho công chúng chiêm ngưỡng. Cuộc triển lãm tại New Delhi quy tụ những món đồ trang sức vừa được hoàn trả, cùng các kho báu khác được lưu giữ tại Kolkata và xá lị khai quật vào thập niên 1970.

Hồng Hạnh (Theo AFP)/Vnexpress.net