Ấn Độ trưng bày các di vật liên quan đến xá-lợi Piprahwa sau hơn một thế kỷ lưu lạc

Triển lãm đánh dấu sự kiện lịch sử khi những bảo vật liên quan đến xá-lợi thiêng liêng của Đức Phật trở về Ấn Độ sau hơn một thế kỷ lưu lạc.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Modi nhấn mạnh: “Sau 125 năm chờ đợi, di sản của Ấn Độ đã quay trở lại, và những bảo vật cổ xưa của chúng ta đã trở về với cội nguồn. Từ hôm nay, người dân sẽ được chiêm bái và đón nhận phước lành từ những bảo vật này”.

Triển lãm đánh dấu sự kiện lịch sử khi những bảo vật liên quan đến xá-lợi thiêng liêng của Đức Phật trở về Ấn Độ sau hơn một thế kỷ lưu lạc

Được phát hiện vào năm 1898 tại Uttar Pradesh và có niên đại hơn 2.000 năm, các bảo vật Piprahwa giữ vị trí quan trọng trong nghiên cứu khảo cổ về thời kỳ đầu của Phật giáo. Đây là một trong những kho tàng thánh tích sớm nhất và có ý nghĩa lịch sử quan trọng nhất, được cho là có liên quan trực tiếp với Đức Phật.

Thủ tướng Modi cho biết những người từng đem xá-lợi ra khỏi Ấn Độ đã có ý định đem bán đấu giá trên thị trường quốc tế, nhưng “đối với Ấn Độ, đây không chỉ là hiện vật, mà đó là một phần của Đức Phật, của xã hội và văn hóa của Ấn Độ. Vì vậy, Chính phủ đã quyết định dừng cuộc đấu giá”. Ông khẳng định: “Trí tuệ và con đường Đức Phật chỉ dạy thuộc về toàn nhân loại”.

Thủ tướng Ấn Độ tham quan các khu trưng bày tại triển lãm

Cuộc triển lãm quy tụ trọn bộ bảo vật Piprahwa, bao gồm những chiếc tráp đựng xá-lợi của Đức Phật và đá quý được tín đồ chôn cùng để cúng dường xá-lợi, nay được trưng bày cùng nhau lần đầu tiên kể từ khi bị đưa ra khỏi Ấn Độ trong thời kỳ thuộc địa. Bộ sưu tập gồm hơn 300 viên ngọc thạch anh tím, ngọc trai, san hô, thạch anh, ngọc hồng lựu và vàng, được chạm khắc tinh xảo từng được hậu duệ của kỹ sư người Anh William Claxton Peppe giữ lại như gia bảo và sau đó đưa ra đấu giá ở Hong Kong, khởi điểm khoảng 1,3 triệu USD. Trước làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới học giả, lãnh đạo tôn giáo và tín đồ Phật giáo trên toàn thế giới, Chính phủ Ấn Độ đã can thiệp, đòi hoàn trả và cuối cùng đưa được xá-lợi về nước thông qua sự hợp tác công – tư với Tập đoàn Godrej Industries.

Triển lãm đã làm nổi bật mối liên hệ văn minh lâu đời và liên tục của Ấn Độ với giáo lý của Đức Phật, đồng thời phản ánh cam kết của Thủ tướng trong việc bảo tồn di sản văn hóa – tâm linh phong phú của đất nước. Bộ trưởng Văn hóa Gajendra Singh Shekhawat gọi đây là “một sự kiện truyền cảm hứng và đầy tự hào”, đánh dấu việc hội tụ của những bảo vật liên quan đến xá-lợi Piprahwa sau 127 năm: “Chúng tôi đang gìn giữ, số hóa di sản và tiếp tục phát triển truyền thống văn hóa của đất nước”. Bộ Văn hóa cho biết việc hồi hương xá-lợi là kết quả của nỗ lực bền bỉ, hợp tác giữa các cơ quan và sự hỗ trợ của đối tác tư nhân.

Triển lãm được thiết kế theo nhiều chủ đề khác nhau. Ở vị trí trung tâm là mô hình trưng bày tái dựng, lấy cảm hứng từ tháp Sanchi, nơi quy tụ các mảnh xá-lợi từ bộ sưu tập quốc gia cùng những báu vật vừa được hồi hương.

Các không gian trưng bày khác cũng bao gồm nhiều chủ đề như: Thăm lại Piprahwa, Những lát cắt đời sống Đức Phật, Cái vô hình trong cái hữu hình, Sự lan tỏa của nghệ thuật và lý tưởng Phật giáo ra ngoài biên giới và Hồi hương hiện vật văn hóa.

Triển lãm được thiết kế theo nhiều chủ đề khác nhau

Để giúp công chúng dễ tiếp cận hơn, triển lãm sử dụng hệ thống trình chiếu đa phương tiện với các đoạn phim trải nghiệm, mô phỏng kỹ thuật số, hình ảnh diễn giải và các phần tương tác. Nhờ đó, người xem có thể hình dung rõ hơn về cuộc đời Đức Phật, quá trình phát hiện xá-lợi Piprahwa, hành trình di chuyển của chúng, cũng như những truyền thống nghệ thuật gắn liền với các xá-lợi này.

Các nhà nghiên cứu đánh giá cao ý nghĩa của triển lãm. Savita Kumari, giảng viên Viện Di sản Ấn Độ, chia sẻ: “Đức Phật thực sự hiện diện trong những di vật này. Đó là sự hiện diện sống động, chạm đến cảm xúc và tâm linh của người dân”. Còn bà Lily Pandey, đại diện Bộ Văn hóa, cho biết “một chuỗi những điều may mắn” đã giúp đưa toàn bộ bộ sưu tập cùng hội tụ tại New Delhi lần này.

Triển lãm được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa quá khứ huy hoàng và khát vọng tương lai của Ấn Độ, đồng thời mời gọi đặc biệt giới trẻ đến chiêm bái, suy ngẫm và lắng nghe thông điệp của lòng từ bi và trí tuệ vượt thời gian của Đức Phật đã để lại cho nhân loại chúng ta.

Phổ Tịnh tổng hợp